เมฆดำก็จะครึ้มมาแต่ไกล ตามมาด้วยลมพัดอึงอื้อ หอบกลิ่นฝนมาให้ก่อนจะโปรยของจริงตามมาแบบร่มกางไม่ทัน

ศูนย์ประชาสัมพันธ์รวมพลังหาร 2 สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) มีข้อคิดดีๆ ฝากมาให้เกี่ยวกับหน้าฝนและคนปลูกต้นไม้ หน้าฝนนี้ปลูกต้นไม้ กางร่มให้บ้านกันดีกว่า!

คนชอบฝนกางร่มให้บ้าน

คนหลายคนชอบฝน โดยเฉพาะคนต่างจังหวัดที่ชอบทำตาปรอยก่อนตอบคำถามยอดฮิตว่า เห็นฝนตกแล้วคิดถึงบ้าน (นอก) จัง นัยว่าฝนตกที่บ้านไกลดูโรแมนติกกว่าบ้านใกล้ คิดในทางหนึ่งว่า ฝนที่ไม่ได้เห็นย่อมดีและพิเศษกว่าฝนที่กำลังตกและเปียกอยู่ทนโท่ (แถมยังทำให้เป็นหวัดพันธุ์ใหม่-เก่า...ฮัดเช้ย) หน้าฝนคนอยากกลับบ้านแต่กลับไม่ได้ เพราะเขาไม่ให้ลางาน วันลาก็มีแต่วันลาพักร้อน ไม่มีพักเปียก...เอ๊ย...ลาพัก (หน้า) ฝน

หน้าฝนมาถึงแล้ว ฝนตกทีไรการจราจรก็ติดขัด สิ้นเปลืองน้ำมัน หลายๆ คนจึงเลือกที่จะอยู่บ้านหลบฝน แทนการเดินทางไปนอกบ้าน สนพ.ขอแนะนำกิจกรรมสนุกๆ ที่คนในครอบครัวสามารถทำร่วมกัน และยังช่วยลดภาวะโลกร้อน ลดการใช้พลังงานได้ นั่นก็คือการปลูกต้นไม้นั่นเอง

หลายคนอาจสงสัยว่า การปลูกต้นไม้ช่วยลดการใช้พลังงานได้อย่างไร?

การปลูกต้นไม้รอบอาคาร นอกจากจะช่วยผลิตออกซิเจนที่เป็นประโยชน์แล้ว ยังช่วยคายน้ำและดูดซับความร้อนในอากาศโดยรอบ ช่วยทำให้อากาศรอบบ้านเย็น คนชอบฝนจะรู้ไหมหนอว่า ผนังอาคารที่อยู่ใต้ร่มเงาต้นไม้จะมีอุณหภูมิต่ำกว่าผนังอาคารที่ได้รับแสงแดดถึง 8 องศาเซลเซียส นอกจากนี้ร่มเงาของต้นไม้ยังช่วยลดการสะสมความร้อนและลดการสะท้อนแสงของพื้นผิวคอนกรีตและวัสดุก่อสร้างอื่นๆ นอกอาคารอีกด้วย

ปลูกต้นไม้หน้าฝน

ปลูกต้นไม้หน้าฝนลดการสะท้อนแสงของพื้นผิวต่างๆ ต้นไม้ช่วยคายน้ำ ช่วยดูดซับความร้อนในอากาศรอบบ้าน เพราะอย่างนี้ต้นไม้จึงช่วยลดพลังงานได้อย่างที่เราไม่ (เคย) รู้มาก่อน ไอเดียนำเสนอให้ปลูกต้นไม้หน้าฝนยังบรรเลงต่อไปเกี่ยวกับทิศทางของแดดที่เหมาะสม

แต่เพราะบ้านของคนไม่ได้หันไปทางทิศเดียวกันหมด การตั้งท่าจะปลูกต้นไม้จึงมีคำแนะนำในเรื่องทิศทางของหน้าบ้าน เผื่อว่าคนชอบฝนและอยากลดพลังงานในทุกหน้าฤดูกาลจะได้เคล็ดลับไปใช้ ต่อไปนี้คือเคล็ด (ไม่) ลับการปลูกต้นไม้ที่ปลูกตามความเหมาะสมของทิศทางแดด ในที่นี้จะพูดไปทีเดียวเลยเกี่ยวกับต้นไม้ที่เหมาะสำหรับแต่ละทิศ

- หน้าบ้านหันไปทางทิศตะวันตก แดดจะส่องเข้าบ้านแรงมากในตอนบ่าย ควรปลูกต้นไม้ที่สามารถบังแดดได้ เพื่อไม่ให้ผนังบ้านร้อน โดยหากบ้านมีพื้นที่มากพอควรปลูกไม้ใหญ่ให้ร่มเงา เช่น เสลา คูน กัลปพฤกษ์ อโศกอินเดีย เป็นต้น หากพื้นที่น้อยอาจใช้พันธุ์ไม้ไต่หรือเกาะผนัง เช่น ตีนตุ๊กแก ดีปลี หรือพลูบางชนิดก็ช่วยกันแดดได้ดี

- หน้าบ้านหันหน้าไปทางทิศเหนือ เงาของบ้านจะทำให้ต้นไม้ที่ปลูกอยู่ใกล้บ้านได้รับแสงแดดน้อยหรือไม่ได้เลย ควรเลือกพันธุ์ไม้ที่ชอบร่มรำไร เช่น จั๋ง สาวน้อยประแป้ง เขียวหมื่นปี เป็นต้น

- หน้าบ้านหันหน้าไปทางทิศใต้ ทิศสุดฮิตสำหรับบ้านคนไทย เนื่องจากมีลมพัดและช่วยให้เย็น (ลม) ตลอดปี แต่กระนั้นทิศใต้ก็เป็นทิศที่แดดเข้าตลอดวันและเกือบตลอดปีเหมือนกัน ควรปลูกต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงา โดยเลือกพันธุ์ที่มีใบทึบข้างบนและโปร่งด้านล่าง เพื่อให้ลมพัดผ่านเข้าบ้านได้ เช่น กระทิง สารภี มะฮอกกานี มะขาม แคแสด หางนกยูง (ดอกสีส้มสดสวยมากๆ) เป็นต้น

- หน้าบ้านหันไปทางทิศตะวันออก ใครมีบ้านหันหน้าไปทางทิศตะวันออกจะได้รับแดดครึ่งวันเช้า ควรปลูกต้นไม้ที่ไม่ต้องการแดดตลอดวัน เช่น ไผ่ หรือพันธุ์ไม้ที่มีใบละเอียดหรือใบเล็ก ได้แก่ ปีบ (หอมชื่นใจ) เลื่อน โมก หลิวจีน หรือจะเป็นไม้พุ่ม เช่น ฤษีผสม เฟิร์น ไผ่แคระ หรือหมากผู้หมากเมียก็ได้ (จริงๆ มีอีกเยอะ)

สวนหน้าฝนคนขี้เกียจ

เคยแอบนึกในใจว่า ทำไมหนอสวนหญ้าสวนปรุงตามโรงแรม รีสอร์ตทั้งหลายจึงได้เขียวสดงดงาม แม้ภาวะบ้านเมืองเราช่วงนี้จะทำให้บรรยากาศของโรงแรม รีสอร์ตต่างๆ หงอยไปหน่อย ยิ่งเป็นหน้าฝนก็ยิ่งโลว์ซีซัน อย่างไรก็ตาม แลไปแห่งใดก็ยังสวยอยู่ ช่างผิดกับสวนที่บ้านที่เข้าหน้าฝนครั้งใดก็มักจะมีใบไม้ใบแห้ง (ที่กลายเป็นเน่า) ทับถมจมซาก เวลาน้ำใหม่มาก็ยิ่งขังให้เหม็นตุๆ

สวนหน้าฝนจึงเป็นสวนที่กลิ่นไม่ค่อยดี ถามไถ่ได้ความว่า เอ่อ...อันนี้ก็ต้องขยันเก็บขยันกวาดกันเอง...เอ้อ...สวนตามโรงแรมนั้นเขาจ้างคนสวน เขาก็มีคนเก็บ เขาก็ดูงามได้ทุกเมื่อไม่ว่าฝนว่าร้อน สวนของเราอยากสวยอย่างเขาก็ต้องขยันเก็บ ขยันงำ ใบไม้เน่าเป็นเรื่องธรรมชาติ ถ้าทนเหม็นได้ก็ถือเป็นปุ๋ยอันดี (เวลาเก็บใบไม้เปียกๆ ระวังตะขาบด้วยนะ)

อันนี้ไม่ใช่เคล็ดลับเคล็ดแล็บ แต่เป็นความขี้เกียจที่ปนอยู่กับความอยากมีสวนสวย ต้องบาลานซ์กันให้ดี หมดหน้าฝนไปสวนก็จะมีเสน่ห์ไปอีกแบบ สนพ.ขมวดส่งท้ายว่า ปลูกต้นไม้แล้วอย่าลืมทำสวนหญ้าหน้าบ้าน นอกจากจะให้ความรู้สึกร่มรื่นแล้ว หญ้าจะช่วยเก็บความชุ่มชื้นให้ดิน ช่วยให้ต้นไม้ (ที่อุตส่าห์ลงทุนตากฝนปลูก) เจริญเติบโตได้ดี และให้ความเย็นแก่พื้นดินบริเวณบ้านเป็นอย่างดี

สำหรับบ้านที่พื้นที่น้อย ไม่สามารถปลูกต้นไม้ได้ ลองติดกันสาดหรือแผงกันแดดป้องกันความร้อนที่บริเวณทิศใต้ และทิศตะวันตก ก็จะช่วยลดความร้อนได้เป็นอย่างดีเช่นกัน รู้ประโยชน์และเคล็ดลับดีๆ ในการปลูกต้นไม้แล้ว หน้าฝนนี้มาเริ่มลงมือปลูกต้นไม้กันดีกว่านะ